Gibraltar yada Cebelitarık. Bu adı bilmeyenimiz yoktur. Okulda öğrendiğimiz, coğrafya kitaplarında okuduğumuz sürekli Cebelitarık Boğazı olarak bildiğimiz boğazdan farklı bir ülke adı olduğunu duyduğumuzda çok şaşırdık. Nasıl yani dedik Cebelitarık diye bir ülke mi varmış. Bizim gibi sizler de şaşırdınız değil mi?. Yanlış duymadınız Avrupa’da İspanya’ya komşu bir ülkeden bahsedeceğiz.
Gibraltar yada Cebelitarık Akdeniz’in girişinde, İber Yarımadası’nın güney ucunda yer alan Britanya Denizaşırı toprağıdır. Başkenti Gibraltar, yaklaşık yüz ölçümü 7 km2 (ki dünyanın yüz ölçümü bakımından sondan üçüncü ülkesi), nüfusu ise yaklaşık 35.000 kişi. Tek komşusu İspanya tıpkı Portekiz gibi. İspanya’nın La Linea bölgesinin güneyinde yer alan ülke Antik Çağ döneminde Calpe ismiyle anılmış ancak Endülüs’ü fetheden Tarık bin Ziyad’ın bölgede ayak bastığı ilk yer olduğu için ‘Tarık’ın Dağı’ anlamına gelen Cebel-i Tarık ismini almış. Harita kaynak:
https://www.britannica.com/place/Gibraltar
Bu küçük ülke Dünyanın en çok turist çeken ilgi odaklarından. Her yıl binlerce turistin akınına uğruyor.
Cebelitarık’a Costa Magica Cruise gemisi ile yaptığımız bir turla gittik. Tur programını okuduğumuzda geminin duracağı limanlardan en çok ilgimizi çeken yer burası olmuştu. Ülke küçük de olsa havaalanına sahip. Yani Andorra gibi havaalanı olmayan bir ülke değil. İsterseniz hava yolu ile de gelebilirsiniz. Ayrıca İspanya’nın değişik şehirlerinden buraya tren ve otobüsler ile de gelebilirsiniz. Sadece sınırı yürüyerek geçmeniz gerekir.
Gemi limana yaklaşıyor. Sislerin arasından görünen karşı kıyı ise Fas. Bir tarafımız Gibraltar diğer tarafımız ise Afrika kıtası ve Fas. Yani iki kıta ve iki ülke arasındayız. Aklımıza hemen şu soru geliyor. Burası Britanya Denizaşırı toprağı yani İngiltere toprakları. Peki vize gerekiyor mu? Evet İngiltere Türk vatandaşlarından pasaport rengi ne olursa olsun vize istiyor. Yani yeşil pasaport sahipleri de vizeden muaf değil. İngiltere Schengen vize kapsamında da değil.
Gemiden iniyoruz, hoş geldin tabelaları bizi karşılıyor. Peki harcamalarda Avro kullanabilir miyiz? derseniz. Aslında ülkede pound geçerli ama siz Avro verirseniz üstünü pound veriyorlar. Elinizde pound kalabilir bunu da düşünün.
Gemiye dönüş saatimize kadar maalesef bu kısıtlı sürede şehri pardon ülkeyi dolaşacağız.
Küçük minibüsler ile grup halinde hareket edeceğiz. İlginçtir ki ülkede trafik İngiltere’deki gibi soldan değil. Bizim ülkedeki gibi sağdan akıyor. Yani burada trafik İngiltere’deki gibi değil.
İlk göreceğimiz yer Gibraltar Kayası. Yukarı doğru çıkarken Herkül Sütunlarında kısa bir mola veriyoruz.
Pillars of Hercules (Herkül Sütunları)
Burası Upper Rock Nature Reserve‘e giderken ilk durak. Bu anıt, Cebelitarık vatandaşları tarafından, Doğu’nun Batı ile buluştuğu yer olarak yapılmış. Cebelitarık Antik kentte Herkül’ün iki sütunundan birisi olarak kabul edildi. Diğeri ise Kuzey Afrika’daki iki zirveden birisi olarak tanımlandı. Fas’taki Ceuta kenti yakınındaki Hacho Dağı veya Fas’taki Jebel Moussa. Sütunlar Cebelitarık Boğazı girişini çevrelemektedir. Yüzyıllar boyunca, Herkül’ün Sütunları stratejik bir nokta olmuş.
Herkül Sütunlarının olduğu bölgede manzara şahane.
Gibraltar Kayası (Rock)
Sadece kaya olarak ta bilinen Cebelitarık Kayası, İber Yarımadası’nın güneybatı ucunda bulunan monolitik kireçtaşı patikasıdır. 426 m yüksekliğinde.
Kayaların üst kısımlarının birçok yerinde Barbary macaque veya Berberi Şebeği denilen maymunlarla karşılaşılır. Cebelitarık’ta 200 den fazla Barbary makak bulunmaktaymış.
Cebelitarık Tabiatı Koruma Alanı’nın florası ve faunası yasalarla korunmaktadır. Özellikle maymunlar hakkında uyarılara dikkat etmek gerekiyor. İşte meşhur maymunları görüyoruz. Herkes de bir merak, bir fotoğraf çekme isteği.
Hani aklıma şöyle bir cümle geliyor ama sessiz düşünüyorum. “Sanki hayatınızda hiç maymun görmediniz”. Neyse ben de fotoğraf çekmeye devam ediyorum.
Ama burada maymunlar hakkındaki uyarılara çok dikkat etmek gerekiyor. Özellikle uyarıların 3 tanesine çok dikkat edin. Neler mi bunlar,
Dokunmayın – Hani yolda, sokakta bir hayvan gördüğümüzde dokunmak ve sevmek isteriz. Ancak bunların evcil olmadığını unutmayın. Duvar kenarlarında miskin bir halde görseniz bile dokunmayın. Isırabilirler. Beslemeyin. Hayvanlara herhangi bir olumsuzluğun yanında, maymunları beslerken yakalanan herkes 4000 sterlin para cezasına çarptırılır. Onlara yaklaşırken sevecen olun. Her hayvan kendisine yaklaşanın niyetini içgüdüsel olarak anlar.
Maymunlar konusundaki diğer bir uyarı yavaş olmakla ilgili. Maymunlar çok hızlı hareket eden her şeye karşı atak davranıyorlar, atlıyorlar. Bakıyorsunuz ki minibüslerin içinde yada üstünde.
Kayada dolaşırken Gibraltar’da makak maymunlarına ne kadar önem verildiğini anlıyoruz.
İşte gördüğümüz bu taş Gibraltar’da en uzun yaşayan Makak için taksi sürücüleri tarafından dikilmiş.
Kayadan yukarı doğru yürüyoruz. Aşağısı uçurum, çok güzel bir plaj ve küçük bir havuz görüyorsunuz.
Karşı taraftan baktığınızda limanı görüyorsunuz.
St Michaels Mağarası
Kaya Tabiatı Koruma Alanı’nda bulunan, deniz seviyesinden 300 metre yükseklikteki mağara. Mağara kayaların arasından akan su ile oluşmuş, mağara kayalarını binlerce yıl içerisinde kireçtaşına dönüştürmüş.
Mağara içerisinde uzun galeriler, su damlalarının birikmesi ile sarkıt ve dikitler oluşmuş. Mağaraya girdiğimizde biraz şaşırdık.
Rengarenk ışık gösterisi ve müzik dinletisi olan bir yer. Gördüğümüz diğer mağaralardan biraz farklı geldi. Bu şov ilk etapta göze ve kulağa hoş gelse de mağaranın doğal ortamını ve gizemini olumsuz etkiliyor.
Mağara günümüzde harika akustiği ile konserlere, bale, drama hatta Gibraltar güzellik yarışması gibi çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapmıştır.
The Great Siege Tunnels (Büyük Kuşatma Tünelleri)
Tüneller 18.yy da bölgenin Fransız ve İspanyollar tarafından kuşatma altına alındığı sırada kazılmış. Başlangıçta tünel sadece 82 m uzunluğunda açılmış.
Tünel İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda, elmas matkaplar ve daha iyi tünel açma yöntemleriyle otuz milden daha fazla uzunluğa erişmiş.
Tünele girmeden sizi büyük bir top karşılıyor.
Tünellerin içerisinden yürüyüp tarihin içinde kayboluyoruz.
Tünelde Windsor Gallery‘i izlemek sizi tarihin derinliklerine çekiyor.
Tünelin sonunda denizi görmek insanı rahatlatıyor.
Teleferik
Cebelitarık’taki teleferik belki de yapılacak en güzel aktivitelerden bir tanesi. Bizim de çok sevdiğimiz eğlenceli bir deneyim. Ama burada tur ekibinden ayrılmadan hareket ettiğimiz için maalesef bu eğlenceli ve kısa yolculuğu yaşayamadık. Yaklaşık 6 dakika süren mesafede 412 m yukarıya çıkıyorsunuz. Teleferik biniş noktası Alameda Bahçesinin ana girişinde.
Grand Casemates Square
İşte her turda olduğu gibi serbest zaman. Biz de meydana gidip kafede bir şeyler içip, mağaza ve hediyelik eşya dükkanlarını dolaşalım. Cebelitarık’ta iki ana meydan var. Grand Casemates Square bu meydanlardan büyüğü. Meydan adı bombaya dayanıklı kışla Grand Casemates’ten alıyor. Meydan 1817’de tamamlanmış. Kafeleri, küçük alışveriş dükkanları, restoranları ve dinlenme yerleri ile insanların en çok uğradıkları yerlerden biri.
Her yerde hoşgeldin tabelalarına rastlıyorsunuz. Şehir planını görüyorsunuz.
Günümüzde turizm belki de Cebelitarık ekonomisinin önemli bir parçası. Meydanda her yaştan insan mutlaka kendine uygun bir aktivite bulabilir.
South Bastion
South Bastion yada Güney Bastion, Charles V Duvarının batı tabanını koruyan Cebelitarık surlarının bir parçasıydı. Başlangıçta İspanyol askeri mühendisler tarafından yapıldı, daha sonra İngilizler tarafından geliştirildi.
Panoramik şehir turu yapıyoruz.
Gemiye dönüyoruz. Hoş geldin diyerek karşılayan Rock-Gibraltar-Cebelitarık bizleri teşekkür ederek uğurluyor.
Gibraltar’a ikinci kez geldik
Gibraltar’a ikinci gelişimiz yine Cruise gemisi ile oldu. Gibraltar İngiltere özerk bölgesi olduğu için Türk’lerden diplomatik pasaport haricinde vize istemektedir. Costa Fascinosa ile geldiğimiz turumuzda gemi anlaşması doğrultusunda biz vize almadan adaya indik. İlk gelişimizde yine vize almamıştık. İlk gelişimizde özellikle makak maymunlarını görmeye gitmiştik. Bu kez gelişimizde öncelikle Alameda Botanik bahçesine gittik.
Alameda Botanik Bahçesi
Cebelitarık Kayası’nın eteğinde bulunmaktadır ve 1816 yılında, 1704’ten beri Cebelitarık’ta halkın refahına önemli kaynaklar ayıran ilk komutan olan Vali Yardımcısı Sir George Don tarafından kurulmuştur.
Alameda terimi, İspanyolca ‘Alamo‘ veya ‘kavak’ kelimesinden türetilmiştir. Genellikle kavak veya diğer ağaçlarla çevrili gezinti yollarını tanımlamak için kullanılır.
Mağribi Kalesi
Cebelitarık’ta çeşitli binaları, kapıları ve surları içeren, en belirgin özelliği Saygı Kulesi olan ortaçağdan kalma bir kaleye verilen isim. Kalenin bir kısmı, 2010 yılında taşınana kadar Cebelitarık hapishanesine de ev sahipliği yapmıştır. Saygı Kulesi, stratejik konumu nedeniyle Cebelitarık’ı ziyaret eden herkes tarafından açıkça görülebilir.
Southport Kapıları
Cebelitarık’ta bulunan üç şehir kapısıdır ve V.Charles duvarında yer alırlar. Birinci ve ikinci Southport kapıları 1552 ve 1883 yıllarında inşa edilmiştir.
Grand Casemates Kapıları (Water Gate)
Eski adıyla Waterport Kapısı olan Grand Casemates Kapıları Cebelitarık şehrinin eski bölümüne giriş sağlamaktadır.
Ince’s Hall Theatre
Cebelitarık’ta inşa edilen ilk büyük binalardan birisi olup 250 yılı aşkın bir geçmişe sahiptir. İngilizler Cebelitarık’ı işgalinden kısa bir süre sonra, 1727 kuşatmasında Cebelitarık’ın kuzey kesimindeki birçok binayı fiilen yıktı. Askeri depoların ve yardımcı binaların birçoğunun şehrin güneyine taşınması gerekti. Cebelitarık’ta konuşlanmış birlikler için sinema olarak da hizmet veren Garnizon Tiyatrosu’na dönüştürüldü. O zamandan beri yerel bir tiyatro olarak işlev görmektedir.
Cebelitarık Teleferiği
Cebelitarık Teleferiği, 1966 yılında İsviçreli teleferik uzmanları tarafından tasarlandı. Teleferiğin ana istasyonu Alameda Bahçesinin yanındadır.
Ana istasyondan kalkan teleferik, Cebelitarık Kayasının ortasındaki Maymunlar Mağarasına ve ardından Kaya’nın tepesine kadar çıkar. “Kaya’nın tepesi” olarak adlandırılmasına rağmen, aslında deniz seviyesinden 412 m yükseklikteki Kaya’nın ikinci en yüksek zirvesidir. İki istasyon arasında 673 m mesafe vardır ve araçlar bir görevli ve 30 kişiyi kablolar üzerinden yukarı veya aşağı taşıyabilir. Araçlar üç kule arasında hareket eder ve yolculuk yaklaşık altı dakika sürer. Yolculuk sırasında sesli tur rehberleri Cebelitarı’’ın görülecek yerlerinin tarihi arka planını anlatır. En üstte restoran, kafe, tuvalet tesisleri ve Cebelitarık Boğazı’ndan Fas’a, Cebelitarık Körfezi’nden Algeciras’a ve doğu kıyı şeridinden Marbella’ya doğru manzaralar sunan teraslar bulunmaktadır.
Ana istasyonun yanında otopark mevcuttur. Biz gittiğimizde sıra oldukça fazlaydı ve vaktimiz olmadığı için binemedik. Giriş ücretleri seçeneklere göre değişmektedir. Kasım 2025 itibarıyla teleferik, iki yıl sürmesi beklenen büyük bir yeniden yapılanma nedeniyle kapalıdır.
Hermitage of Nuestra Senora del Rosario (Meryem Ana Tesbih Manastırı, Aziz Jago Kışlası ve İspanyol Kemeri)
Bu süslü kumtaşı kemer, Main Street’in güney ucunda, Southport Kapıları yakınlarında bulunan eski St. Jago Kışlası’nın batı cephesine yerleştirilmiştir. Kemer, 16. yy’dan kalma İspanyol Meryem Ana Tesbih Manastırı’ndan [İspanyolca: Ermita de Nuestra Señora del Rosario] geriye kalan tek yapıdır. Bu kapı, yaklaşık 1530/40 yıllarında inşa edilen Tesbihli Meryem Ana Manastırı’ndan geriye kalan tek yapıdır.
Cebelitarık’ta Manastır (The Convent-Governors Residence)
Cebelitarık’taki Ana Cadde üzerinde bulunan ve “Manastır” olarak bilinen bu tarihi bina, aslen 1531 yılında bir Fransisken manastırı olarak inşa edilmiş ve 1728’den beri Cebelitarık Valisi’nin resmi konutu olarak hizmet vermektedir. Erken Gürcü ve Viktorya mimarisi tarzlarını harmanlayan bina, ünlü bir İngiliz Milletler Topluluğu hanedan arması koleksiyonuna ev sahipliği yapmaktadır.
Gemiye dönüş zamanı geliyor. Gibraltar sokaklarını dolaşıyoruz.
Gibraltar ‘dan ayrılıyoruz.
